عبد الحسين شهيدى صالحى

22

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

تفسير ، فرات كوفى ، 48 ؛ حلية الاولياء ، 3 / 326 ؛ خلاصة التذهيب ، 270 ؛ رجال ، كشى ، 188 ؛ طبقات المفسرين داوودى ، 1 / 386 ؛ سير اعلام النبلاء ، 5 / 35 ؛ معجم الرجال الحديث ، 11 / 161 ؛ ميزان الاعتدال ، 2 / 208 . تفسير مجاهد ، اثر ابو الحجاج مجاهد ( 21 - 104 يا 105 ق ) فرزند جبر و يا جبير مكى مخزونى از مفسران تابعين و علماى علوم قرآنى شيعه . علوم و فنون تفسير را از ابن عباس اخذ كرد و ابن حجر عسقلانى در تهذيب التهذيب ( 4 / 22 ) افزون بر ابن عباس وى را از شاگردان حضرت امير المؤمنين على بن ابى طالب ( ع ) ضبط كرده است ابن عساكر در تاريخ دمشق ( 24 / 87 ) و سايرين مىنويسند كه مجاهد سى مرتبه قرآن كريم را بر ابن عباس عرضه نمود و تفسير آيات قرآن را يكان‌يكان سؤال كرد . وى به سير و سياحت در بلاد اسلامى پرداخت و در اكثر شهرها فضلا از محضر او بهرمند مىگشتند و نيز مدتى در كوفه تفسير قرآن تدريس مىنمود . او بخاطر تشيعش سالها مورد بغض و كينهء بنى اميه بود و به زندان افتاد و همچنان در زندان حجاج بن يوسف ثقفى بود تا اينكه حجاج در سال 96 ق وفات يافت و مجاهد آزاد گرديد . تفسير مجاهد به زبان عربى به شيوهء روائى در هشت جلد موجود مىباشد . اين تفسير در طى كتب معتبر سنى و شيعه بسيار نقل گرديده است ، اكثر آن را طبرى در تفسير خويش و نيز بخارى و شافعى و سايرين از عامه در كتب خود ضبط كرده‌اند و همچنين در تفسيرها و كتب معتبر شيعه مانند كتب اربعه از او بسيار نقل گرديده است . مجاهد بسيارى از فضائل حضرت امير المؤمنين على ( ع ) و خاندان عصمت و طهارت را ( ع ) را كه در قرآن كريم نازل گرديد نقل مىنمايد . امروز نسخه‌اى از تفسير مجاهد مورخهء سال 544 ق به شمارهء 1075 ثبت در دفتر كتابخانهء دار الكتب المصريه در هشت جلد موجود است : مجلد اول از سورهء بقره تا آيهء 43 سورهء نساء ؛ مجلد دوم از آيهء 46 سورهء